counter

รู้ไหม...

สุขภาพจิตที่ดีควรมีลักษณะอย่างไร?

สุขภาพจิตที่ดี

สุขภาพจิต (Mental health) ถือว่าเป็นอีกหนึ่งสภาวะที่สำคัญของคนในยุคปัจจุบันมาก การมีสุขภาพจิตที่ดีจะส่งผลต่อสภาวะต่าง ๆ ของร่างกาย จิตใจ รวมไปถึงการทำงานและกิจกรรมต่าง ๆ ของคน ๆ นั้น แต่เชื่อว่าหลายคนอาจจะสงสัยว่า การมีสุขภาพจิตที่ดีควรมีลักษณะอย่างไร? เพราะความหมายโดยรวมของการมีสุขภาพจิตที่ดีนั้นค่อนข้างกว้าง เอาเป็นว่าในวันนี้เราจะมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับสภาวะของผู้ที่มีสุขภาพจิตที่ดีว่าเป็นอย่างไร และการทำให้สุขภาพจิตของเราดีต้องทำอย่างไร

สุขภาพจิตที่ดีควรมีลักษณะอย่างไร?

ในความหมายโดยรวมของการมีสุขภาพจิตที่ดีนั้น ส่วนใหญ่จะไม่มีเครื่องมือหรือมาตราที่ใช้วัดอย่างชัดเจน แต่การวัดระดับของผู้ที่มีสุขภาพจิตที่ดีจะใช้ระดับค่าเฉลี่ยของกลุ่มคนหรือคนในสังคมส่วนใหญ่เป็นสำคัญ ซึ่งลักษณะของผู้มีสุขภาพจิตที่ดีโดยทั่วไปจะมีดังนี้

ไม่เป็นผู้ป่วยที่มีอาการของโรคทางจิตเวช

แน่นอนว่าผู้ที่มีสุขภาพจิตที่ดี ต้องไม่เป็นผู้ป่วยที่มีอาการของโรคทางจิตเวช นั่นก็เพราะว่าผู้ป่วยที่มีอาการทางจิตเวชจะไม่สามารถควบคุมพฤติกรรมและการแสดงออกทางอารมณ์ได้ อีกทั้งศักยภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจของผู้ป่วยจะไม่สามารถแสดงออกมาเต็มที่

สามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้เป็นอย่างดี

อีกหนึ่งลักษณะของผู้ที่มีสุขภาพจิตที่ดีก็คือ สามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้ไม่ว่าจะเป็นสภาพแวดล้อมทางสังคม การทำงานหรือแม้แต่ภายในครอบครัวเอง เป็นคนที่มีมนุษยสัมพันธ์ (Human Relations) ที่ดีต่อตัวเองและคนรอบข้าง สามารถแยกแยะสิ่งต่าง ๆ ออกจากกันได้อย่างชัดเจน มีการกระทำที่ไม่ขัดแย้งและส่งผลเสียต่อสังคมและส่วนรวม

ควบคุมอารมณ์ได้เป็นอย่างดี (Emotional Control)

การควบคุมอารมณ์ได้เป็นอย่างดี ถือเป็นส่วนสำคัญของผู้ที่มีสุขภาพจิตที่ดีเลยก็ว่าได้ นั่นก็เพราะว่าผู้ที่มีความบกพร่องทางสุขภาพจิตส่วนใหญ่มักจะมีการแสดงออกทางด้านอารมณ์ที่ค่อนข้างแปรปรวน หรือบางครั้งอาจจะแสดงออกมาทันทีเมื่อเกิดอารมณ์นั้นและมองเห็นได้อย่างชัดเจน ผู้ที่มีสุขภาพจิตที่ดีจะมีการควบคุมอารมณ์และการแสดงออกได้อย่างเหมาะสมตามสถานการณ์

มองโลกในแง่ดี (Optimistic)

ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจเกี่ยวกับคำว่า มองโลกในแง่ดี (Optimistic) ก่อน เพราะการมองโลกในแง่ดีในความหมายของคนสุขภาพจิตดีนั้นไม่ใช่เพียงแค่มองทุกอย่างดีและสวยงามไปหมด แต่การมองโลกในแง่ดีที่จะกล่าวถึงก็คือ การมองโลกในเชิงบวกโดยการมองทั้งผลดีและผลเสียของการกระทำนั้น แล้วมาหักล้างซึ่งกันและกันเพื่อให้เกิดผลและประโยชน์ที่สูงสุดนั่นเอง

รู้จักตัวเองเป็นอย่างดี

สุขภาพจิตที่ดีจะเกิดขึ้นได้คุณต้องรู้จักตัวตนของคุณเองได้เป็นอย่างดีก่อน ต้องทราบเสมอว่าคุณสามารถทำอะไรได้บ้าง ขีดจำกัดของตัวเองมีแค่ไหน สามารถเพิ่มพื้นฐานความรู้ของตัวเองได้หรือไม่ สิ่งเหล่านี้ถือเป็นพื้นฐานสำคัญของคนที่มีสุขภาพจิตที่ดี

ประโยชน์ของการมีสุขภาพจิตที่ดี

การมีสุขภาพจิตที่ดีมีประโยชน์มหาศาลเลยก็ว่าได้ เพราะมันจะส่งผลกับบุคคลนั้น ๆ โดยตรง ไม่ว่าจะเป็นการทำงานที่ดีขึ้น การตัดสินใจที่เฉียบขาดมากขึ้น มีความมั่นใจมากขึ้น มีสังคมและมนุษยสัมพันธ์ที่ดีขึ้น รวมไปถึงการมีสุขภาพร่างกายที่ดีขึ้นด้วยเช่นกัน ดังคำกล่าวที่ว่า “สุขภาพร่างกายที่ดีย่อมมาจากสุขภาพจิตที่ดี และสุขภาพจิตที่ดีย่อมมาจากสุขภาพกายที่ดี”

หลักการและวิธีง่ายๆ ที่ทำให้มีสุขภาพจิตที่ดี

สำหรับคนปกติที่ไม่ป่วยเป็นโรคทางจิตเวช การทำให้มีสุขภาพจิตที่ดีสามารถฝึกฝนและทำกันได้แบบง่าย ๆ ด้วยวิธีพื้นฐานที่หลายคนอาจจะคาดไม่ถึงดังนี้

การนั่งสมาธิ


การนั่งสมาธิถือเป็นวิธีการที่ง่ายที่สุดและสามารถทำได้ทุกที่ทุกเวลา ซึ่งจุดประสงค์หลัก ๆ ในการนั่งสมาธินั้นไม่ใช่ต้องการสำเร็จอรหันต์หรือเห็นญาณทิพย์ แต่เป็นการทำให้จิตใจปลอดโปร่งและมีเวลาหยุดคิดถึงสิ่งที่ทำและข้อผิดพลาดต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น แล้วนำกลับมาวิเคราะห์แล้วแก้ไข เป็นรูปแบบการฝึกจิตใจและเพิ่มสมาธิในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างดี

นั่งสมาธิ

รักษาสุขภาพให้แข็งแรง


การรักษาสุขภาพให้แข็งแรงในที่นี้จะรวมตั้งแต่การกินอาหารที่มีประโยชน์ การออกกำลังกายสม่ำเสมอรวมไปถึงการงดของมึนเมาและสิ่งเสพติดต่าง ๆ เพราะอย่างที่บอกไว้ข้างต้นว่า “เมื่อสุขภาพร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์ปราศจากโรค สุขภาพจิตที่ดีก็จะตามมา”

ร่างกายแข็งแรง

การมีสุขภาพจิตที่ดีสามารถทำและฝึกกันได้ไม่ยาก แต่ถึงอย่างนั้นก็ไม่ง่ายเช่นกัน เพราะสังคมและสภาพแวดล้อมในปัจจุบันมีหลายสิ่งที่บั่นทอนสุขภาพจิตของเรา การมีสุขภาพจิตที่ดีจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ เพื่อที่จะทำให้เราสามารถดำเนินชีวิต พัฒนาตัวเองและสังคมรอบข้างไปสู่สิ่งที่ดีขึ้นได้นั่นเอง

บทความอื่นๆ ที่ช่วยเสริมสร้างสุขภาพจิตที่ดี