counter

"มะขาม" สรรพคุณ-ประโยชน์เป็นสมุนไพรเพื่อความงาม ยาระบายของคนท้องผูก

สรรพคุณ ประโยชน์ของมะขาม

เป็นที่ทราบกันดีว่า “มะขาม” นั้นเป็นพืชสมุนไพรที่มีประโยชน์ในหลายๆ ด้าน ไม่ว่าจะนำมาใช้กินเป็นอาหาร หรือใช้ทาตัวเพื่อขัดผิวพรรณให้เนียนนุ่มได้ทั้งผิวหน้าและผิวกาย และยังมีคุณสมบัติที่ช่วยในเรื่องของการดูแลสุขภาพให้หายจากโรคอีกด้วย

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับมะขาม

มะขามเป็นไม้ยืนต้นเขตร้อน มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกาก่อนจะถูกนำมาปลูกในแถบเอเชีย ในประเทศไทยสามารถพบได้ทั่วไปทั่วทุกภาค ตามตำราแล้วมะขามจัดเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่ง สามารถป้องกันภูตผีและทำให้คนเกรงขาม โดยทั่วไปแล้วมะขามถูกนำมาใช้ประโยชน์หลัก คือ เสริมรสเปรี้ยวให้อาหาร เช่น แกงส้ม ต้มยำต่างๆ นำมาใช้ในเรื่องความงามเช่นครีมขัดผิว นอกจากนี้มะขามยังมีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคได้หลายโรคอีกด้วย

พันธุ์มะขามที่นิยมปลูก

มะขามเปรี้ยวมี 2 สายพันธุ์ ดังนี้

1.มะขามขี้แมว มีลักษณะฝักค่อนข้างกลม ขนาดเล็กและสั้น มีส่วนที่คอดเล็กตามฝักอย่างชัดเจน เปลือกค่อนข้างหนา แต่เนื้อน้อย เมล็ดใหญ่ เป็นพันธุ์ที่พบได้ในทุกภาคแต่พบมากในภาคอีสาน

2.มะขามกระดาน ฝักมีลักษณะแบน ค่อนข้างใหญ่ มีขนาดยาว เปลือกบางเมื่อเทียบกับมะขามขี้แมว เนื้อเยอะและหนา ฝักเว้าเล็กน้อยไม่คอดลึกแบบมะขามขี้แมว พบมากที่ภาคกลาง ภาคใต้ และภาคตะวันออก ปัจจุบันเป็นที่นิยมปลูกกันมาก บางพื้นที่เรียกว่ามะขามเปรี้ยวยักษ์ นิยมนำมาทำมะขามดองหรือมะขามแช่อิ่ม

มะขามหวานที่นิยมปลูกมีหลายสายพันธุ์ พื้นที่ที่มีชื่อเสียงที่สุดเกี่ยวกับการปลูกมะขามหวานคือ จ.เพชรบูรณ์

1.มะขามหวานขันตี ลักษณะฝักกลมใหญ่ เปลือกหนาสีน้ำตาลเข้ม เนื้อสีน้ำตาลแดง เยื่อหุ้มเมล็ดหนา รสชาติหอมหวานอร่อย ผลดกและติดลูกเร็ว

2. พันธุ์หมื่นจง ฝักขนาดใหญ่กลมโค้ง ฝักค่อนข้างดกเป็นพวง เนื้อสีน้ำตาลออกเหลือง เนื้อกรอบหวานหอม เยื่อหุ้มเมล็ดเหนียวและหนา เมล็ดโตปานกลาง

3. พันธุ์สีทอง มีฝักกลมโค้ง เปลือกค่อนข้างหนา เนื้อเยอะ เมล็ดใหญ่ เนื้อมีสีน้ำตาลออกทอง รสหวาน

4. พันธุ์อินทผาลัม ฝักกลมโต โค้งนิดหน่อย เปลือกบาง เนื้อสีน้ำตาล เยื่อหุ้มเมล็ดบางไม่เหนียว เมล็ดขนาดกลาง ฝักค่อนข้างดก รสชาติหวานมัน

5.พันธุ์ประกายทอง มีฝักขนาดใหญ่ กลม โค้งเล็กน้อย เปลือกบาง เมล็ดเล็ก เนื้อสีน้ำตาล รสชาติหวาน

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของมะขาม

ต้น เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ เปลือกขรุขระสีน้ำตาล มีกิ่งก้านไม่มาก

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยออกตามก้านใบตรงกลางเป็นคู่ๆโคนและปลายใบมน ในหนึ่งก้านใบมีใบย่อยขนาดเล็ก 10–15 คู่

เปลือก โดยเปลือกจะกรอบแตกง่าย สีและรสชาติของเนื้อแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์

ลักษณะของมะขาม

ดอก ขนาดเล็ก กลีบดอกสีเหลือง กลางดอกมีจุดหรือแดงอมม่วงอยู่ ดอกออกตามปลายกิ่ง

เมล็ด เมล็ดอ่อน จะนิ่มเล็ก มีสีเขียวอ่อน ส่วนเมล็ดแก่จะแบน เปลือกจะเป็นมัน มีสีน้ำตาลออกดำสามารถนำมาคั่วกินได้

ผล มีลักษณะเป็นฝัก รูปร่างอาจจะค่อนข้างตรงหรือโค้งก็ได้ ตามฝักจะมีรอยเว้าหรือคอดมากน้อยตามชนิดของสายพันธุ์ ฝักอ่อนจะแบนมีสีน้ำตาลอมเทาเปลือกกับเนื้อติดกันแน่น มีรสเปรี้ยว ส่วนฝักแก่เนื้อจะแยกออกจาก

ประโยชน์แต่ละส่วนของมะขาม

1.ลำต้น เปลือกจากลำต้นช่วยลดไข้และรักษาอาการท้องเดิน ส่วนแก่นจากลำต้นรักษาฝีในมดลูกและขับโลหิตช่วยชักมดลูกให้เข้าอู่เร็ว ลำต้นหลังจากโค่นนำมาเผาเป็นถ่านใช้หุงต้มได้

2.ใบ ใบมะขามอ่อนนำมาปรุงอาหาร ส่วนใบแก่ นำมาต้มแล้วพักให้เย็นละอาบ ช่วยดูแลผิวพรรณและรักษาผดผื่นคันตามร่างกาย ใช้เป็นยาระบาย ยาถ่าย และขับลมในลำไส้ได้

3. ผล นำมารับประทานสดได้ทั้งมะขามเปรี้ยวและมะขามหวาน ทานได้ตั้งแต่ผลยังอ่อนจนถึงแก่ มะขามมีวิตามินซีสูง ป้องกันการเป็นหวัด รักษาโรคลักปิดลักเปิดและโรคเลือดออกตามไรฟัน ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ ละลายเสมหะ มะขามสามารถนำมาทำเป็นครีมใช้ขัดหน้าขัดผิวได้ ช่วยผลัดเซลล์ผิว จะทำให้รอยดำด้านต่างๆ จางลง ผิวพรรณสดใส สำหรับผู้ที่ดื่มเครื่องดื่มที่ทำให้ฟันเหลือง สามรถนำมะขามมาขัดฟันได้ ฟันจะเหลืองน้อยลง นอกจากนี้หากใครท้องผูก มะขามยังเป็นยาระบายได้อย่างดี

5.ราก รักษาโรคผิวหนัง เช่น เริม งูสวัด และช่วยสมานแผล

6.ดอก ช่วยลดความดันโลหิตสูง

“มะขาม” ผลไม้ดี มีสรรพคุณทางยา แก้ปัญหาสารพัด

เพราะฉะนั้นเราจึงอยากให้ทุกคนมีสุขภาพร่างกายที่ดี และมะขามก็เป็นอีกหนึ่งสมุนไพรที่น่าสนใจมาก โดยเราสามารถนำทุกส่วนของมะขามมาใช้ประโยชน์ได้หมด เนื่องจากมะขามนั้นจัดเป็นผลไม้ที่มีสารอาหารทางโภชนาการสูง พร้อมกับมีสรรพคุณทางยาที่ช่วยป้องกันและรักษาอาการเจ็บป่วยได้หลายโรค คุณสมบัติสำคัญที่มะขามมีมาแต่โบราณคือ มีสรรพคุณเป็นยาระบายที่แก้อาการท้องผูกได้เป็นอย่างดี รวมทั้งเป็นยาขับพยาธิ แก้ท้องเดิน และขับเสมหะ โดยเฉพาะใครที่อยากมีผิวขาวผุดผ่องก็ให้มองหามะขามมาช่วยกันได้เลย

นอกจากนี้ในมะขามยังมีสารเคมีต่างๆ ที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอยู่มากมาย ซึ่งจะเสริมสร้างให้เรามีสุขภาพที่แข็งแรงยิ่งขึ้น อย่างสารต้านอนุมูลอิสระในมะขามนั้นมีสูงจนทำให้ภูมิต้านทานในร่างกายก็ดีขึ้นตามไปด้วย ช่วยปกป้องอวัยวะต่างๆ ทั้งภายในและภายนอกไม่ให้เสื่อมก่อนวัยอันควร แก้อาการไอ เจ็บคอ หรือแก้อาการเหงือกบวม แก้ฟันผุ

หรือหากคนที่มีปัญหาของน้ำหนักเกิน มีโรคประจำตัวที่ต้องควบคุมน้ำหนัก มะขามมีความสามารถที่จะช่วยลดน้ำหนักได้เป็นอย่างดี เนื่องจากมะขามไม่ได้มีแค่เส้นใยอาหาร แต่มีสารสำคัญหลายชนิดที่มีประสิทธิภาพยับยั้งการสร้างไขมันในร่างกาย ลดระดับคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดีและลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีทีเดียว จากรรพคุณและประโยชน์ต่างๆ ของมะขาม เราจึงไม่ควรจะมองข้ามผลไม้ชนิดนี้กันเชียวนะ

14 สรรพคุณของมะขาม ประโยชน์ในการรักษาโรค

1. มะขามทำให้ผิวพรรณทั้งผิวหน้าและผิวกายเปล่งปลั่ง สดใส เพราะวิตามินซีที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระชั้นดีซึ่งจะช่วยปกป้องผิวจากมลพิษต่างๆ บำรุงผิวพรรณให้เนียนนุ่ม ลดการเกิดริ้วรอยแห่งวัยและช่วยชะลอความแก่

2. มะขามมีสรรพคุณเป็นยาระบาย จึงเหมาะกับคนที่มักมีปัญหาท้องผูก โดยมะขามมีกรดอินทรีย์หลายชนิดซึ่งมีคุณสมบัติในการระบายและช่วยลดความร้อนในร่างกาย เพียงกินมะขามสุก 3-4 ฝัก ดื่มน้ำอุ่นตามเยอะๆ จะช่วยได้

3. มะขามมีประโยชน์ในด้านของความงาม ตามสรรพคุณโบราณมะขามจะถูกนำมาใช้ขัดตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นแขน ขา ข้อพับ ซอกขาหนีบหรือรักแร้ ซึ่งจะช่วยให้รอยคล้ำลดลง ทำให้ผิวหนังชุ่มชื่นได้ตลอดวัน แถมช่วยกำจัดแบคทีเรียได้เป็นอย่างดี

4. มะขามใช้พอกหน้าก็ได้ ซึ่งมีสรรพคุณทำให้ผิวหน้าที่เคยหมองคล้ำดูขาวใสขึ้น กำจัดเซลล์เก่าที่ตายแล้วให้หลุดออก ผิวพรรณสะอาด สดใส นุ่มนวล และกระชับขึ้นด้วย

5. มะขามมีฤทธิ์ช่วยลดคอเลสเตอรอลให้อยู่ในระดับปกติ ลดความดันให้เป็นปกติ และลดระดับของน้ำตาลในเลือด

6. ประโยชน์ของมะขามใช้เป็นยาขับปัสสาวะ ช่วยยับยั้งการเกิดนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ และยังช่วยขับพยาธิที่ได้ผลดี

7. สรรพคุณมะขามใช้เป็นผลไม้ลดน้ำหนักได้ ซึ่งมะขามได้รับการยืนยันทางวิชาการแล้วว่าช่วยลดน้ำหนักได้ เพราะมะขามอุดมด้วยเส้นใยอาหารและสารเคมีสำคัญที่มีคุณสมบัติช่วยให้การขับถ่ายเป็นปกติแล้วยังช่วยดักจับไขมันจากอาหาร ยับยั้งการสร้างไขมันไม่ให้ไปสะสมตามอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย

8. มะขามอุดมด้วยธาตุแคลเซียม หากกินเป็นประจำจะช่วยให้กระดูกและฟันแข็งแรง นอกจากนี้ก็มีสรรพคุณใช้รักษาอาการเหงือกบวม ฟันผุ และโรคเลือดออกตามไรฟัน

9. มะขามมีสรรพคุณช่วยรักษาโรคหวัด คัดจมูก แก้ไอ ขับเสมหะ ละลายเสมหะ

10. มะขามเป็นแหล่งของธาตุเหล็ก ที่มีหน้าที่ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดง บำรุงเลือดและฟอกเลือดได้

11. ประโยชน์ของมะขามมีทั้งวิตามินเอและเบต้าแคโรทีน ที่มีประสิทธิภาพในการช่วยบำรุงสายตา มองเห็นในตอนกลางคืนได้ชัด รวมทั้งบำรุงผิวพรรณและลดความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็ง

12. สรรพคุณของมะขามมีธาตุฟอสฟอรัส ซึ่งมีความจำเป็นต่อกระบวนการทำงานภายในทุกส่วนของร่างกาย โดยประโยชน์สำคัญของฟอสฟอรัสคือ ช่วยในการเจริญเติบโตและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ทำให้กล้ามเนื้อมีความยืดหยุ่นขึ้น

13. มะขามมีประโยชน์ในการลดอุณหภูมิในร่างกาย แก้อาการตัวร้อนและเป็นไข้

14. มะขามมีฤทธิ์ในการสมานแผล รักษาแผลสด และสามารถช่วยถอนพิษได้

น้ำมะขามเปียก ลดน้ำหนัก แก้ท้องผูก

สรรพคุณที่ยอดเยี่ยมอีกอย่างของมะขามคือ ช่วยลดน้ำหนักได้ เพราะในมะขามมีน้ำตาลธรรมชาติหลายโมเลกุล ซึ่งช่วยลดคอลเลสเตอรอลในเลือด และยังมีสารไซโคกลูแคนที่ช่วยยับยั้งการสร้างไขมันในร่างกาย รวมทั้งไขมันในตับและกระแสเลือดอีกด้วย โดยวิธีการทำน้ำมะขามเปียกลดน้ำหนักนั้นง่ายมาก เพียงนำมะขามเปียกที่เอาเม็ดและรังออกแล้วมาละลายในน้ำต้มสุก โดยสัดส่วนที่ใช้คือ มะขามเปียก 0.5 กรัม ต่อน้ำหนัก 1 กิโลกรัม เช่น หากหนัก 60 กิโลกรัมก็ใช้มะขาม 30 กรัม เป็นต้น ละลายน้ำโดยไม่ต้องเติมเกลือหรือน้ำตาล ดื่มวันละครั้งหลังอาหารเย็น เป็นประจำ 1 เดือน นอกจากช่วยลดน้ำหนักแล้วยังช่วยให้ขับถ่ายได้ดี ลดอาการท้องผูกอีกด้วย แต่ถ้าหากใครที่มีธาตุอ่อน ท้องเสียง่ายควรลดปริมาณมะขามลง สำหรับผู้ที่ควบคุมน้ำหนัก ควรทำควบคู่ไปกับการควบคุมอาหารและการออกกำลังจึงจะดีที่สุด

ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากมะขามดูแลสุขภาพและความงาม

สำหรับผลิตภัณฑ์จากมะขามเพื่อดูแลสุขภาพและความงามที่เห็นกันได้ทั่วไปนั้น คือสบู่มะขาม  ครีมขัดผิวมะขาม และโลชั่นทาผิว เพราะมะขามเป็นสุดยอดผลไม้ที่ช่วยผลัดเซลล์ผิว ทำให้ผิวเนียนนุ่มชุ่มชื่น ผิวพรรณขาวสดใส ได้อย่างเป็นธรรมชาติโดยไม่ต้องพึ่งสารเคมี

"มะขาม" เป็นผลไม้สารพัดประโยชน์มากๆ จะนำมาปรุงเป็นอาหารหรือแปรรูปก็ได้หลากหลาย อาทิ มะขามกวน มะขามแก้ว หรือมะขามคลุก ส่วนคุณค่าของสารอาหารในมะขามก็มีประโยชน์ต่อร่างกาย โดยเฉพาะช่วยในเรื่องระบบการขับถ่าย และมีประโยชน์ต่อผิวด้วย ช่วยปรับสภาพผิวตามธรรมชาติ บำรุงผิวให้ชุ่มชื้น และทำความสะอาดผิวได้อย่างอ่อนโยน ไม่ระคายเคืองแม้ผิวแพ้ง่าย เห็นไหมว่าสรรพคุณและประโยชน์ของมะขามมีมากมายแค่ไหน...เพียงเรามีมะขามก็ได้ทั้งอิ่มอร่อย สุขภาพดี และความสวยงามในหนึ่งเดียว

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวกับผลไม้น่ารู้...คู่สุขภาพดี